زنان روستايي وعشايري با جمعیتی نزدیک به  10 ميليون نفر، که گروه هدف این دفتر زنان روستایی مقاطع سنی 18 تا 60 سال را دربرمی گیرد که بالغ بر 6 میلیون نفر است.

 دفتر توسعه فعالیت های کشاورزی زنان روستایی و عشایری در وزارت جهاد کشاورزی تنها متولی رسمی توسعه فعالیت های کشاورزی زنان روستایی و عشایری در کشور است که در سطح ستاد با 3 گروه و 15  کارشناس، در استان ها يك كارشناس مسئول ، در شهرستان يك كارشناس و در مراکز دهستان یک کارشناس معین زنان روستایی فعالیت می کند. شرح فعالیت های این دفتر عبارت اند از:

1. انتخاب، آموزش و ساماندهی زنان تسهیلگر توسعه روستایی

2. ایجاد صندوق اعتبارات خرد زنان روستایی و عشایری

3. ترویج کارآفرینی و بهبود کسب و کار با اجرای راهبرد نظام مند کسب و کارهای خرد زنان روستایی و عشایری به روش LNSIE 

4. ترویج فرهنگ تولید و مصرف محصولات گواهی شده

5. اجرای طرح های مشاغل خانگی ( نوغانداری، پروژه پایلوت پرورش مرغ بومی، پرورش بلدرچین، ماهیان زینتی، زنبورداری ایجاد باغچه های خانگی تولید سبزی و صیفی و...)

6. برگزاری همایش، نمایشگاه ها و جشنواره های مربوط به زنان روستایی و عشایری

7. همکاری های بین المللی(تله فود، GGP، اعزام )

 

دستاورد طرح های دفتر تا نیمه اول 1398

 

1. طرح انتخاب، آموزش و حمايت از زنان تسهیلگر توسعه روستایی و عشایری

اين طرح كه معروف به طرح تسهيلكران است، از سال 1377 توسط دفتر زنان در سطح کشور اجرا می شود و نقطه ورود دفتر زنان به روستاهاست. درحال حاضر حدود 14056 نفر زن تسهيلگر در سراسر كشور فعالیت می کنند. افق 5 ساله، این تعداد 20000 نفر زن تسهیلگر در کل کشور است. با اجرای این طرح از سال 1377 تاکنون تعداد 15000 نفر زن تسهیلگر توسعه روستایی و عشایری در سطح روستاهای کشور مشغول به فعالیت هستند و طرح های دفتر را تسهیلگری می کنند.

 

2. طرح صندوق اعتبارات خرد زنان روستايی و عشایری

صندوق اعتبارات خرد زنان روستايي و عشایری، تشکل های محلی زنان روستایی و عشایری هستند که با زمینه سازی های لازم از سوی دفتر زنان روستایی در سطح روستاها ایجاد می شوند و دسترسی به منابع مالی و استفاده آسان و سریع زنان روستايي و عشايري از تسهيلات كم بهره به برای فعالیت های کشاورزی را امکان پذیر می سازد. این صندوق ها از سال 1379 توسط دفتر زنان روستایی در سطح کشور اجرا شد.در اين صندوق ها وام ها ی اعطا شده برای انجام فعالیت های کشاورزی و تولیدی و با اولویت فعالیت های گروهی پرداخت می شود. از سال 1379 تا پایان سال 1397 تعداد 2200 صندوق خرد روستایی و عشایری با تحت پوشش قرار دادن  حدود45 هزار نفر عضو (بهره مند مستقیم) و 300 هزار نفر  (بهره مند غیر مستقیم) با برنامه ریزی و هدایت و حمایت دفتر و برخی ارگان های برون سازمانی مانند صندوق کارآفرینی امید در سطح روستاها ایجاد شده اند و پیش بینی می شود تا پایان سال 1398 تعداد 1000 صندوق دیگر به این آمار اضافه شود.

 

3. طرح شبکه سازی صندوق های اعتبارات  خرد و تشکیل صندوق غیردولتی حمایت از توسعه فعالیت های کشاورزی زنان روستایی و عشایری

این صندوق ها به عنوان اولين صندوق غيردولتي زنان روستایی و عشایری در كشور ثبت شده است و بر اساس قانون از كليه مزاياي صندوق هاي غيردولتي برخوردار است.از سال 1390 تاکنون  تعداد 18 صندوق شهرستانی در 8 استان و یک صندوق استانی برای اولین بار در استان کردستان در سطح کشور فعالیت می کنند.

 

4. طرح توسعه کسب و کار پایدار با اجرای برنامه راهبرد نظام مند کسب و  کارهای خرد زنان روستایی و عشایری بر اساس الگویLNSIE

دفتر از سال 1396 توانمندسازی زنان روستایی و خانوارهای تحت پوشش در سه سطح فردی، اجتماعی و اقتصادی با اجرای طرح ملی توسعه کسب و کار پایدار با برنامه جامع ترویج کارآفرینی و بهبود کسب و کار های خرد زنان روستایی را در دستور کار خود قرار داد. به همین منظور اقدام به تدوین" برنامه ملی راهبرد نظام مند کسب و کارهای خرد زنان روستایی و عشایری بر اساس الگوی LNSIE نمود.

در این طرح کارشناسان و مدیران با طی دوره های مهارت های زندگی شغلی، مفاهیم کسب وکار، شروع کسب وکار، رشد کسب وکار و در نهایت توسعه کسب وکار مبتنی بر خلق مدل کسب  و کار ، در طول 9 روز به مدت 100 ساعت اقدام به فراگیری این مهارت ها می نمایند. فراگیران دوره پس از طی 5 گام بسته LNSIE موفق به دریافت گواهینامه مربی گری از سازمان جهاد کشاورزی استان می شوند تا بتوانند این دوره ها را برای توانمندسازی جامعه زنان روستایی در راستای اشتغال و ایجاد کسب وکارهای پر رشد و پایدار پیاده سازی نمایند.

اجرای این برنامه 4 ماه در هر شهرستان به طول می انجامد. این برنامه توانمندسازی در 5 دوره 3 روزه به مدت 100 ساعت در هر شهرستان اجرا می شود.

 با اجرای این طرح از سال 1386 تاکنون  تعداد63899 نفر تحت آموزش های توسعه کسب و کار قرار گرفته و حدود 5000 نفر از آنها موفق به راه اندازی کسب و کار شده اند. 

 

 5. برنامه آموزش زنان روستایی

با توجه به زیر ساخت های ایجاد شده توسط دفتر، ارتقای دانش ومهارت زنان می تواند با تکمبل فرایند توان افزایی شرایط مناسبی برای کسب وکار پایدار فراهم نماید . از این رو در بودجه سال 1395 برای گسترش آموزش زنان روستایی ردیف مستقل آموزشی پیش بینی شد. تاکنون با اجرای این برنامه تعداد 300 هزار نفر روز تحت پوشش آموزش های کارآفرینی و آموزش های تخصصی کشاورزی قرار گرفته اند.

 

6. توانمندسازی زنان در تولید محصول سالم و استاندارد گواهی شده

در سال 96  برای اجرای «طرح ترویج تولید ومصرف محصول سالم واستاندارد با تاکید بر توان افزایی جوامع محلی» با معاونت امور زنان وخانواده موافقتنامه ای مبادله شد و طی آن در 32 استان، بالغ بر 4000 نفر روز از زنان روستایی و عشایری و کارشناسان تحت  آموزش تولید محصولات گواهی شده: 1-  نحوه نمونه برداری از آب و خاک 2- آشنایی با علف های هرز و مبارزه با آنها 3- آشنایی با آفات و بیماری ها وراههای مبارزه و پیشگیری با آنها 4 - مدیریت آبیاری ، تغذیه صحیح گیاهی و آشنایی با کود های آلی و ... قرار گرفتند .

در سال اول اجرای پروژه 42 محصول در 32 استان مورد اجرا بودند که   25 استان موفق به دریافت گواهی ایران گپ و گواهی استاندارد تشویقی شده اند. محصولات گواهی شده شامل: سیب، انگور، ترخون، گوجه فرنگی گیلاسی، شوید، گوجه فرنگی معمولی، عدس، نخود، سیب زمینی، پیاز، انار، عسل، کدو تخم کاغذی، بادام زمینی، و برخی محصولات فرآوری شده مانند: خیار شور و سس گوجه فرنگی و غیره  می باشد .

در سال 97 مجددا این موافقتنامه با معاونت امور زنان وخانواده ریاست جمهوری مبادله شد و مقرر گردید بیش از  17000 نفر از زنان روستایی آموزش ببینند و 100 محصول به مرحله اخذ استاندارد تشویقی برسد.

نمایشگاه ها و جشنواره محصول سالم نیز در پایان اجرای طرح در سطح محلی، شهرستان، استان و ملی برگزار می شود.

 

 7. طرح نوغانداری و توسعه توتستان ها با مشارکت زنان روستایی و عشایری

طرح نوغانداری و توسعه توتستان ها با مشارکت زنان روستایی و عشایری

 این طرح از سال 1394 آغاز شده و تاکنون تعداد 2772 نفر از زنان روستایی را تحت پوشش قرار داده است. این افراد توانسته اند با استفاده از 84902 نهال توت 99624 کیلوگرم پیله کرم ابریشم تولید کرده و جهت تبدیل به نخ ابریشم به فروش برسانند.

 

8- برنامه یادگیری افقی یا هم سطحان (HLP-Horizontal Learning Program)

برنامه آموزش افقی یا آموزش هم سطحان  (HLP) یک متد و روش جدید برای افزایش بهره وری در انجام فعالیت های ترویجی است. این برنامه یک فرایند نتیجه محور است که از طریق الگو برداری کارهای خوب و تجارب موفق، توانمندی های ذاتی انسان را تقویت می کند. با این برنامه جوامع محلی، از طریق شناسایی، تبادل و تکثیر و توسعه فعالیت های مناسب کشاورزی با هم مرتبط می شوند. تا کنون 3 استان این طرح را اجرا کرده است.

 

9. برگزاری جشنواره و نمایشگاه های ارائه تولیدات زنان روستایی و عشایری

برگزاری نمایشگاه توانمندی های زنان روستایی و عشایری از سال 1375 با برپایی نمایشگاه ها در پارک های تهران آغاز شد و با برگزاری جشنواره عذرا در سال 80 ادامه یافت. طی سالهای 1391 ال 96 تعداد 12 نمایشگاه ملی و منطقه ای و 20 نمایشگاه ادواری جهت عرضه محصولات کشاورزی زنان روستایی برپا شده است.

اين نمايشگاه ها به اشكال ذيل برگزار مي شود:

· نمايشگاه فصلي به صورت منطقه اي و ملي با تاكيد برمحصولات فصلي منطقه

· نمايشگاه ملي ومنطقه اي در ايام خاص مانند هفته انقلاب، هقته زن و ساير مناسبت ها

· جشنواره محصولات خاص منطقه اي مانند جشنواره زيتون، جشنواره زعفران

 داشتن غرفه هاي ثابت در بازارهاي محلي

برگزاري نمايشگاه هاي فصلي و ادواري امكان برنامه ريزي و جمع اوري محصول از ساير مزارع را به زنان تسهيلگر و كارافرين مي دهد.

 

 10. معرفی زنان نمونه روستایی و عشایری

 تاکنون تعداد م 234 نفر از زنان نمونه فعال در کلیه زیر بخش های کشاورزی در 31 دوره انتخاب و به عنوان  برگزیدگان بخش کشاورزی معرفی شده و مورد تشویق قرار گرفته اند.

 

11. برنامه همکاری های مشترک بین المللی

 دفتر  توسعه فعالیت های زنان همکاری های بین المللی خود را در دو سطح همکاری های مالی و فنی انجام می دهد:

11-1 همکاری های  مالی

11-1-1 پروژهای مشترک با سفارت ژاپن تحت عنوان طرح توسعه امنیت انسانی GGP- Grant Assistance for Grassroots Human Security Projects

دفتر توسعه فعالیت های کشاورزی زنان روستایی و عشایری از سال 1381 همکاری مشترک خود را  با سفارت ژاپن در ایران در قالب اجرای پروژه های GGP آغاز کرده و تاکنون توانسته است طی 15 سال همکاری مشترک با جذب اعتبار بلاعوض معادل (746818 دلار+320748 یورو)  از سفارت مذکور تعداد 16 پروژه صنعتی  در مناطق روستایی برای زنان اجرا نماید.

   این طرح ها از محل کمک های بلاعوض دولت ژاپن تحت عنوان برنامهGGP ، با هدف کلی کمک به توسعه و رفاه جوامع روستایی از طریق اعطای اعتبارات بلاعوض برای اجرای پروژه های توسعه امنیت انسانی در مناطق کم برخوردار روستایی اجرا می شود. این طرح از  سال 1382  به دنبال زلزله بزرگ در استان های قزوین، زنجان و همدان آغاز شده. این پروژه ها در ابتدا ماهیت کمک رسانی داشتند، به مرور زمان، به صورت پروژه های ترویجی- توسعه ای و الگویی در سطح روستاها اجرا شدند.

نتایج و دستاوردها:

- اخذ اعتبار بلاعوض بین المللی معادل (746818 دلار + 320748 یورو) در بازه زمانی 14 سال اجرا از 1382 تا 1394

- تامين هزينه هاي ساختمان و تجهيزات 16 طرح در 16 استان کشور در زمینه های مختلف کشاورزی به صورت ساخت و تجهیز 40 جایگاه کوچک پرورش دام و طیور و ساخت و تجهیز 11 کارگاه نیمه صنعتی صنایع فرآوری ، تبدیلی و تکمیلی در مناطق روستایی کشور

 

11-1-2پروژه مشترک با فائو ( سازمان کشاورزی و غذا ملل متحد) تحت برنامه Telefood

دفتر زنان همکاری مشترک خود با سازمان فائو را از سال 1377 آغاز و در خلال این همکاری 20 ساله توانست با جذب اعتبار بین المللی بلاعوض معادل314373 دلار آمریکا تعداد  32 پروژه امنیت غذایی در 25 استان کشور برای زنان روستایی و عشایری اجرا نماید.

این  همکاری مشترک دفتر زنان با سازمان خواربار و کشاورزی در قالب پروژه های تله فود اجرا شد. تله فود در واقع، اعتبار بلاعوض ويژه اي برای  حمایت از صنایع خرد و متوسط روستایی با هدف تامین امنیت غذایی خانوار روستايي با محوریت زنان است.

این طرح که از سال 1377(میلادی 1998) آغاز شده بود، در سال 1396 برابر با سال 2017 میلادی با اعلام کتبی از سوی دفتر نمایندگی فائو خاتمه یافت.

 

11-2 همکاری های فنی با سازمان های تخصصی بین المللی APO ، FAO ، JICA ، CIRDAP، UNDP ، OIC

همکاری های فنی با سازمان های بین المللی در  قالب سه پروژه  به شرح ذیل انجام می شود :

11-2-1 برگزاری کارگاه های آموزشی بین المللی درون کشوری مرتبط با فعالیت های زنان روستایی( اجرای 10 کارگاه آموزشی بین المللی)

11-2-2  میزبانی از هیئت های اعزامی از کشورها و سازمان های تخصصی بین المللی در حوزه زنان روستایی( 5 مورد میزبانی جهت آموزش و بازدید هیات خارجی از وضعیت ایران)

11-2-3 تا سال 1397 تعداد 130 مورد اعزام کارشناسان و مدیران زن به دوره ها و کارگاه های آموزشی، بازدید آموزشی و نشست های بین المللی به کشورهای خارجی با همکاری سازمان های بین المللی(مانند سازمان بهره وری آسیایی-APO ، مرکز توسعه یکپارچه روستایی آسیا و اقیانوسیه-CIRDAP و آژانس همکاری های بین المللی ژاپن-JICA  و اعزام 140 نفر انجام شده است.  

 

12. برگزاری همایش های ملی

- برگزاری اولین همایش ملی بزرگداشت روز 15 اکتبر، روز جهانی زنان روستایی در سال 1396 با عنوان «نقش آفرینی زنان روستایی و عشایری در توسعه پایدار»

- برگزاری دومین همایش ملی بزرگداشت روز 15 اکتبر، روز جهانی زنان روستایی در سال 1397 با عنوان «زنان روستایی: کسب و کار پایدار، زیست بوم سازگار»

 

13. انعقاد تفاهمنامه با  دفتر بهبود تغذیه جامعه وزارت بهداشت ،درمان و آموزش پزشکی در سال 1396

دفتر در سال 1396 اقدام به انعقاد تفاهمنامه با دفتر بهبود تغذیه جامعه وزارت بهداشت ،درمان و آموزش پزشکی در .بازه زمانی 5 ساله نموده است .

1. انعقاد تفاهم نامه با معاونت امور دام در زمینه پرورش مرغ بومی

2. اجرای طرح گلخانه های خانگی و باغچه های سلامت

 

14. حضور نماینده دفتر و ارایه گزارش در اجلاس عالی رتبه منطقه ای آسیا و اقیانوسیه با موضوع «فرصت ها و چالش های توانمندسازی زنان و دختران روستایی» اسکاپ(UN-ESCAP ) در شهر بانکوک تایلند در سال 1396

15. حضور نماینده دفتر و ارایه گزارش در اجلاس جهانی«شصت و دومین کمیسیون مقام زن ملل متحد UNCSW62-»   در مقر سازمان ملل متحد واقع در شهر نيويورک آمریکا در سال 1396

 


5.6.5.0
گروه دورانV5.6.5.0